മടങ്ങി വന്നവൻ

ദേവലോകത്ത് വെച്ച് പ്രജാപതി ആത്മാവിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു—ദുഃഖങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള, ജനനമരണങ്ങളില്ലാത്ത, സ്വാതന്ത്ര്യമാർന്ന ആ പരമചൈതന്യത്തെക്കുറിച്ച്.

അത് കേൾക്കാൻ വന്നവരിൽ ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ ഇന്ദ്രനും അസുരന്മാരുടെ തലവനായ വിരോചനനുമുണ്ടായിരുന്നു. ആ സത്യം അറിയാൻ രണ്ടുപേരും ആഗ്രഹിച്ചു.

അവർ തികഞ്ഞ വിനയത്തോടെ പ്രജാപതിയെ സമീപിച്ചു. അദ്ദേഹം അവർക്ക് മുന്നിലേക്ക് വെള്ളം നിറഞ്ഞ ഒരു പാത്രം വെച്ചുകൊടുത്തു. "ഇതിലേക്ക് നോക്കൂ," അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. "ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ നിഴൽരൂപങ്ങളെ കാണുന്നു," അവർ മറുപടി നൽകി. "അതുതന്നെയാണ് ആത്മാവ്," പ്രജാപതി പറഞ്ഞു.

തൃപ്തരായി അവർ അവിടെനിന്നും യാത്രതിരിച്ചു.

എന്നാൽ, മടക്കയാത്രയിൽ ഇന്ദ്രന്റെ ഉള്ളിൽ ഒരു സംശയം മുളപൊട്ടി. ശരീരം തന്നെയാണ് ആത്മാവെങ്കിൽ, ശരീരത്തിന് പ്രായമാകുമ്പോഴും അത് നശിക്കുമ്പോഴും ആത്മാവും ഇല്ലാതാകില്ലേ? അവൻ തന്റെ തേര് തിരിച്ചുവിട്ടു.

"എനിക്ക് ഇനിയും പറഞ്ഞുതന്നാലും," അവൻ പ്രജാപതിയുടെ അരികിലെത്തി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ഇത്തവണ പ്രജാപതി പറഞ്ഞു: "സ്വപ്നം കാണുന്നവൻ ആരോ, അവനാണ് ആത്മാവ്." ഇന്ദ്രൻ വീണ്ടും യാത്രയായി. പക്ഷേ, വഴിയിൽ വെച്ച് അവൻ വീണ്ടും ഒന്നു നിന്നു. സ്വപ്നങ്ങൾ ഭയവും ദുഃഖവുമല്ലേ തരിക? അങ്ങനെയുള്ള ഒന്ന് എങ്ങനെയാണ് പരമമായ ആത്മാവാകുക?

അവൻ വീണ്ടും മടങ്ങിച്ചെന്നു. "ഗാഢനിദ്രയിൽ ശാന്തമായി ഉറങ്ങുന്നവൻ ആരോ, അവനാണ് ആത്മാവ്," പ്രജാപതി ഇത്തവണ അരുളിച്ചെയ്തു. ഇന്ദ്രൻ അത് സ്വീകരിച്ച് യാത്രയായി. എന്നാൽ കുറച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ വീണ്ടും ചിന്താക്കുഴപ്പത്തിലായി. ആഴമേറിയ ഉറക്കത്തിൽ മനുഷ്യൻ ഒന്നും അറിയുന്നില്ലല്ലോ. താൻ ഉണ്ടെന്ന് പോലും അറിയാത്ത ആ അവസ്ഥ എങ്ങനെയാണ് പൂർണ്ണതയാവുക?

അവൻ ഒരിക്കൽക്കൂടി മടങ്ങിയെത്തി. ഇത്തവണ പ്രജാപതി മകനെപ്പോലെ അവനെ നോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചു.

"ശരീരമല്ല ആത്മാവ്. ആത്മാവിന് മരണമില്ല. അതിന് മാറ്റങ്ങളുമില്ല. ആകാശത്തിൽ മേഘങ്ങൾ വരികയും പോവുകയും ചെയ്യുമ്പോഴും ആകാശം അതിലൊന്നും തൊടാതെ കിടക്കുന്നതുപോലെ, പ്രപഞ്ചത്തിൽ എല്ലാം വന്നുപോകുമ്പോഴും ആത്മാവ് ഒന്നുമാകാതെ അവശേഷിക്കുന്നു."

അദ്ദേഹം സൗമ്യമായി തുടർന്നു: "കണ്ണുകൾ കാണുന്നുണ്ട്, പക്ഷേ ആത്മാവാണ് കാണുന്നവൻ. കാതുകൾ കേൾക്കുന്നുണ്ട്, പക്ഷേ ആത്മാവാണ് കേൾക്കുന്നവൻ. എല്ലാ അനുഭവങ്ങളെയും അറിയുന്നത് ആത്മാവാണ്—എന്നിട്ടും അത് എല്ലാറ്റിനും അപ്പുറത്താണ്."

ഇന്ദ്രൻ അത് കേട്ടിരുന്നു, ഇത്തവണ അവന് ഒട്ടും ധൃതിയുണ്ടായിരുന്നില്ല. അവൻ ഒടുവിൽ മടങ്ങിപ്പോകുമ്പോൾ മനസ്സിൽ ഒരു ആശയക്കുഴപ്പവും അവശേഷിച്ചിരുന്നില്ല.

കാരണം, അവൻ സത്യം മനസ്സിലാക്കിയത് വെറുമൊരു മറുപടിയിൽ നിന്നല്ല; മറിച്ച്, സംശയങ്ങൾ തീരുന്നതുവരെ വീണ്ടും വീണ്ടും മടങ്ങിച്ചെന്ന് നടത്തിയ ആ അന്വേഷണത്തിൽ നിന്നായിരുന്നു.

പാഠം:

തളരാത്ത ആത്മവിശ്വാസത്തോടെയും ക്ഷമയോടെയും, സത്യം വെളിപ്പെടുന്നതുവരെ ചോദ്യങ്ങളുമായി നിരന്തരം തിരച്ചിൽ നടത്തുന്നവർക്ക് മാത്രമേ യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനം സിദ്ധിക്കുകയുള്ളൂ.